Schijnzelfstandigheid check
Beantwoord 7 vragen over je opdrachtgevers, zelfstandigheid en ondernemersrisico en krijg een indicatie van het risico dat de Belastingdienst je relatie als een verkapt dienstverband beoordeelt.
Waarom dit in 2026 extra belangrijk is
De Belastingdienst handhaaft sinds 2025 weer actief op de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA), na jarenlang een gedoogperiode te hebben gehanteerd. Werk je in de praktijk als zzp'er, maar heeft de relatie met je opdrachtgever kenmerken van een dienstbetrekking — vaste werktijden, één vaste opdrachtgever, geen eigen ondernemersrisico — dan loop je het risico dat de Belastingdienst dit met terugwerkende kracht als schijnzelfstandigheid aanmerkt. Dat kan leiden tot naheffingen en boetes voor je opdrachtgever, en in sommige gevallen tot het verlies van ondernemersaftrekposten voor jou als zzp'er.
Waar deze test op let
De Belastingdienst en de rechter toetsen een arbeidsrelatie in de kern aan drie elementen van een arbeidsovereenkomst: gezag (moet je aanwijzingen opvolgen?), persoonlijke arbeid (moet je het werk zelf doen, of mag je je laten vervangen?) en loon (krijg je betaald voor beschikbare tijd in plaats van voor een resultaat?). Daarnaast wegen praktische indicatoren mee: het aantal opdrachtgevers, de spreiding van je omzet, of je eigen materialen gebruikt, en of je zelf ondernemersrisico draagt. De 7 vragen hieronder zijn op deze criteria gebaseerd.
Beantwoord alle 7 vragen om een indicatie te zien.
Deze test is een educatief hulpmiddel en geeft een indicatie op basis van bekende Belastingdienst-criteria (gezag, persoonlijke arbeid en ondernemersrisico) — het is geen juridisch advies en geen officieel oordeel over jouw arbeidsrelatie. Alleen de Belastingdienst of de rechter kan vaststellen of er sprake is van schijnzelfstandigheid. Twijfel je? Raadpleeg een fiscalist of arbeidsjurist en bekijk de officiële informatie van de Belastingdienst.
Wat kun je doen om je risico te verkleinen?
- Werk voor meerdere opdrachtgevers in plaats van structureel voor één partij.
- Factureer waar mogelijk op resultaat in plaats van op gewerkte uren.
- Gebruik een (goedgekeurde) modelovereenkomst en leg afspraken schriftelijk vast.
- Bepaal zelf hoe, waar en wanneer je je werk uitvoert, waar de opdracht dat toelaat.
- Gebruik eigen bedrijfsmiddelen in plaats van die van de opdrachtgever.
Wil je ook weten wat de financiële verschillen zijn tussen zzp'erschap en loondienst? Bekijk onze ZZP vs loondienst calculator.
Veelgestelde vragen
Is deze test een officieel oordeel van de Belastingdienst?
Nee. Deze test geeft een educatieve indicatie op basis van bekende Belastingdienst-criteria (gezag, persoonlijke arbeid, ondernemersrisico). Alleen de Belastingdienst of de rechter kan in een concreet geval vaststellen of er daadwerkelijk sprake is van schijnzelfstandigheid.
Wat zijn de belangrijkste signalen van schijnzelfstandigheid?
Belangrijke signalen zijn: één vaste opdrachtgever, vaste werktijden en -plek die de opdrachtgever bepaalt, geen mogelijkheid om je te laten vervangen, gebruik van de bedrijfsmiddelen van de opdrachtgever, en geen zelfstandig ondernemersrisico.
Wat moet ik doen als mijn resultaat hoog risico aangeeft?
Bespreek je situatie met een fiscalist of arbeidsjurist, overweeg meer opdrachtgevers te werven om je afhankelijkheid van één klant te verkleinen, en leg afspraken over zelfstandigheid schriftelijk vast, bijvoorbeeld met een modelovereenkomst.
Wat verandert er in 2026 aan de handhaving van de Wet DBA?
De Belastingdienst handhaaft sinds 2025 weer actief op schijnzelfstandigheid en kan bij een geconstateerde dienstbetrekking correcties en boetes opleggen aan opdrachtgevers, met mogelijk terugwerkende kracht.